Cây nhân tạo: Cứu tinh trái đất chúng ta?

Các kĩ sư cho biết một khu rừng với 100 ngàn cây nhân tạo có thể được triển khai trong vòng 10 – 20 năm nữa tại Anh nhằm góp phần cắt giảm lượng khí thải cacbon toàn cầu.

Cây nhân tạo là một trong 3 kỹ thuật geo-engineering được đánh giá là mang tính thực tiễn nhất hiện nay.

Cây nhân tạo nên được trồng ở những khu vực có lượng khí thải cacbon cao

Kỹ thuật geo-engineering nhằm mục đích làm mát khí hậu thông qua những hành động mang tính toàn cầu như ngăn chặn ánh sáng mặt trời bằng các gương phản chiếu trên không gian; cấy sắt dưới biển để giúp sinh vật phù du hấp thụ nhiều hơn khí thải nhà kính; phun sulfur vào vùng bên trên khí quyển để tạo ra đám mây phản chiếu ánh nắng mặt trời.

Những nhà phát minh của kỹ thuật geo-engineering đến từ Viện Kỹ sư Hóa học Kỹ thuật cho rằng, nếu không có kỹ thuật geo-engineering thì sẽ không thể tránh khỏi những tác động nguy hiểm do thay đổi khí hậu.

Họ cũng vạch ra trong một báo cáo của mình tiến trình 100 năm để “khử cacbon” nền kinh tế toàn cầu.

Khi công bố báo cáo nghiên cứu về geo-engneering, người đứng đầu công trình nghiên cứu này, TS. Tim Fox nói rằng, không nên xem kỹ thuật này là một “phương thuốc thần kỳ” có thể đơn độc chống lại nguy cơ thay đổi khí hậu.

Ông cho rằng, cần sử dụng đồng thời kỹ thuật này cùng với những nỗ lực khác nhằm cắt giảm lượng khí thải cácbon và giúp thích ứng với tác động của sự thay đổi khí hậu.

Nhiều nhà khoa học khí hậu tính toán rằng thế giới chỉ còn vài thập kỷ nữa để cắt giảm lượng khí thải trước khi có quá nhiều cacbonic trong khí quyển dẫn đến một hệ quả tất yếu là làm tăng nhiệt độ toàn cầu.

Các tác giả của geo-engineering nói rằng kỹ thuật geo-engineering mà họ đưa ra là biện pháp trước mắt nhằm cứu vãn tình trạng của trái đất hiện nay, kéo dài “tuổi thọ” cho trái đất, nhưng về lâu dài nó là biện pháp sống còn để cắt giảm lượng khí thải.

Lượng cacbonic thu được có thể được lưu trữ trong những giếng dầu đã khai thác hết

Nem Vaughan của ĐH East Anglia định nghĩa 2 loại hình của kỹ thuật geo-engineering như sau:

 “Loại đầu tiên sẽ cố gắng để làm mát hành tinh bằng cách phản xạ ánh sáng mặt trời, không cho ánh sáng mặt trời tiếp cận mặt đất. Nhưng đây chỉ là phương pháp ngụy trang vấn đề”, Nem Vaughan cho biết.

 “Một loại geo-engineering khác là tách khí cacbonic trong khí quyển và lưu trữ chúng”.

Đội nghiên cứu đã nghiên cứu hàng trăm ý tưởng khác nhau cho geo-engineering nhưng cuối cùng họ đã tìm thấy 3 ý tưởng có tính thực tiễn và khả thi, sử dụng công nghệ hiện tại. 

Một tiêu chí quan trọng dẫn đến việc chọn lựa 3 phương pháp này đó là: chúng là những công nghệ ít cacbon.

TS Fox cho biết: “Những mẫu cây nhân tạo đầu tiên đã sẵn sàng cho giai đoạn thử nghiệm. Chúng được thiết kế với những vật liệu tiên tiến và ứng dụng kỹ thuật tự động”.

“Trong một khoảng thời gian ngắn nữa thôi, cây nhân tạo có thể được sản xuất với một số lượng lớn và sẽ được triển khai rộng rãi”.

Cây nhân tạo hoạt động dựa trên nguyên tắc hấp thụ khí cacbonic từ không khí thông qua một bộ lọc.

Sau đó khí cacbonic sẽ được tách khỏi bộ lọc và được lưu trữ. Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng kỹ thuật geo-engineering cần được phát triển cùng với việc xây dựng cơ sở hạ tầng để lưu trữ cacbon.

TS. Fox cho biết, những mẫu cây nhân tạo sẽ có kích thước bằng với một container và có thể hấp thụ cacbonic từ khí quyển nhiều hơn hàng ngàn lần so với một cái cây thật có kích thước tương đương.

Một phương pháp lọc khí cacbonic khác được ưa chuộng hơn của nhóm nghiên cứu trên là lắp đặt một công trình mà họ đặt tên là “nuôi cấy tảo bằng công nghệ photobioreactor” trên các tòa nhà. Nó gồm những thùng trong suốt chứa một loại tảo giúp lọc khí cacbonic từ không khí trong suốt quá trình quang hợp.

Những thùng nuôi tảo có thể được thiết kế trong những tòa nhà mới hoặc trang bị thêm cho những tòa nhà cũ

Ý tưởng thứ 3 tập trung vào việc cắt giảm bức xạ mặt trời bằng việc phản xạ lại tia sáng mặt trời vào trong không khí. Báo cáo nghiên cứu cho biết cách đơn giản nhất để thực hiện ý tưởng thứ 3 này là làm cho các mái nhà có khả năng phản xạ ánh sáng.

Các tác giả của công nghệ geo-engineering cũng nhấn mạnh rằng những ý tưởng này đòi hỏi phải được nghiên cứu nhiều hơn và đòi hỏi chính phủ Anh đầu tư 10 tỉ bảng để phân tích hiệu quả, rủi ro cũng như chi phí của việc áp dụng kỹ thuật geo-engineering.

TS.Fox cho biết: “Chúng tôi rất mong công nghệ geo-engineering mang tính thực tiễn mà chúng tôi đưa ra sẽ được tiến hành và là một phần quan trọng trong xây dựng cảnh quan trong vòng 10-20 năm tới”.

• Vũ Thủy (Theo BBC)